October 29

Հայկական Լեռնաշխարհը ` Հայերի հայրենիք/պատմություն

Հարցեր և առաջադրանքներ

1.Բացատրե՛ք <<հայրենիք>> հասկացողությունը:

Աշխարհի յուրաքանչյուր ժողովուրդ ունի իր հայրենիքը:Դա այն տարածքն է, որտեղ նա դարեր շարունակ ապրում է, կերտում իր պատմությունը, ստեղծում մշակութային արժեքներ:

2. Որն է հայերի հայրենիքն:

Հայերի հայրենիքն կոչվում է Հայաստան:Այն ընդգրկում է ամբողջ Հայկական լեռնաշխարհը:

3.Նկարագրե՛ք Հայկական լեռնաշխարհի դիրքն ու սահմանները:

Հայերի հայրենիք Հայկական լեռնաշխարհն ունի գերազանցապես լեռնային տեղանք: Հայկական լեռնաշխարհում կան բազմաթիվ բարձր լեռնաշղթաներ:Կան նաև դաշտեր,հովիտներ ու սարահարթեր : Հայաստանի տարածքը հարևան երկրների համեմատ բարձր է: Հայկական լեռնաշխարհի սահմանները հարավում հասնում են Հայկական Տավրոսի, հյուսիս արևմուտքում Պոնտոսի լեռներին: Հյուսիսում Կուր գետն է , արևելքում Կասպից ծովը և Ուրմիա լիճը , արևմուտքում Փոքրասիկան սարահարթը: Լեռնաշխարհի կենտրոնական մասը կոչվում է Միջնաշխարհ:

4.Օտարները ինչպես են կոչել Հայաստանը:

Օտարները Հայաստանը կոչել են Արմեիա, Ուրարտու , հարևան վրացիները ` Սոմեթի:


October 29

արևմտահայերենից արևելահայերեն

ԱՌԻՒԾԸ ԵՒ ՄԱՐԴԸ

Զօրաւոր առիւծ մը, որ նստած էր ժայռի մը վրայ, կը տեսնէ որ գազանները
սարսափահար կը վազէին։ Առիւծը կը հարցնէ, թէ ինչո՞ւ կը փախէին եւ
որմէ՞ կը վախնային։
—Դուն ալ փախիր,- կ’ըսեն,- որովհետեւ մարդը կու գայ։
—Ո՞վ է մարդը,- կը հարցնէ Առիւծը,- եւ ի՞նչ է անոր ուժը, որ կը փախիք
անկէ։
—Կու գայ եւ քեզի ալ կը վնասէ,- կ’ըսեն։
Իր ուժերուն վստահ՝ Առիւծը կը մնայ իր տեղը։ Եւ ահա կու գայ հողագործ
մարդ մը։
—Եկուր կռուինք,- կ’ըսէ հպարտ Առիւծը։
—Շատ լաւ,- կ’ըսէ մարդը,- բայց քու զէնքերդ հետդ են, մինչ իմիններս
տունն են։ Քեզ կապեմ, որպէսզի չփախիս, իսկ ես երթամ եւ բերեմ զէնքերս,
որպէսզի կռուինք։
Առիւծը կ’ըսէ.
—Երդում ըրէ, որ պիտի գաս եւ ես կ’ընդունիմ ըսածդ։
Մարդը երդում կ’ընէ եւ Առիւծը կը համաձայնի կապուիլ։
Մարդը կը հանէ պարանը եւ Առիւծը պինդ կը կապէ կաղնիի ծառին, ապա
ծառէն կը կտրէ հաստ ճիւղ մը եւ կը սկսի զարնել Առիւծին։
Առիւծը կը գոչէ.
—Աւելի զօրաւոր եւ անխնայ զարկ կողերուս, որովհետեւ այս խելքիս միայն
այսպիսի ծեծ կը վայելէ։

ԻՆՉՊԷՍ ՉԱՓԵՍ, ԱՅՆՊԷՍ ԱԼ ԿԸ ՉԱՓՈՒԻՍ

Տղայ մը օր մը կը զայրանայ իր ծերացած հօրմէն, զայն կ՚առնէ ուսին, կը
տանի անտառ մը, հոն կը ձգէ ու տուն կը դառնայ։
Տարիներ ետք կ’ամուսնանայ, որդի մը կ՚ունենայ, կը խնամէ ու կը մեծցնէ
զայն։ Սակայն, այս տղան ալ հօրը պէս երախտամոռ* կ՚ըլլայ։
Օր մըն ալ, երբ ասոր ալ սիրտը կը նեղուի, կ՚առնէ հայրը ուսին ու սարն ի
վեր կը բարձրանայ։
—Տղա՛ս, զիս հոս ձգէ ու ե՛տ գնա,— կ՚ըսէ հայրը։
—Իսկ ինչո՞ւ ճիշդ հոս,— կը հարցնէ տղան։
—Ես հայրս մինչեւ այս ծառն եմ բերած,— կը պատասխանէ հայրը հոգոց
հանելով։

October 29

Նամակ իմ քույրիկին

Հիմա ես քեզ կասեմ մի բան , բայց խոստացի՛ր որ կնդունես ։Ամեն անգամ ,երբ կարդաս այս նամակը հիշի՛ր թե որքան եմ ես քեզ սիրում։Հիշի՛ր , որ երբ վատ դրության մեջ հայտնվես և քեզ վատ զգաս ձանգի՛ր ինձ ես ամեն վարկյան քեզ հետ եմ մտքով։Շատ եմ հարգում քեզ և շատ ուրախ եմ , որ դու շատ բարի էս։Դժվար է այս կյանքում գտնել այսպիսի բարի և համբերատար քույիկ , բայց ես քեզ գտել եմ։Դու պետք է ընկերություն անես այն մարդու հետ ով քեզ հարգում և սիրում է ։Այդպես դու պետք է սիրես և հարգես այդ մարդուն։Ես նաև շնորհակալ եմ , որ դու այսքան տարի ինձ հետ շբվել ես որպես իմ հասկակից։Հիշի՛ր , որ մարդու մեջ ամենաառաջինը պետք է գնահատես պատասխանատվությունը և սերը քո հանդեպ։