1. Ինչո՞ւ է գարնանը օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար բարձրանում։ 

Գարնանը օդի ջերմաստիճանը աստիճանաբար բարձրանում է, որովհետև Երկիրը սկսում է ավելի շատ արևային ջերմություն ստանալ․ արևի ճառագայթները ավելի ուղիղ են ընկնում, և ցերեկները երկարանում են։

2. Ինչպե՞ս է ջերմաստիճանի բարձրացումը ազդում բույսերի վրա։ 

Ջերմաստիճանի բարձրացումը օգնում է բույսերին ավելի արագ աճել։ Նրանք սկսում են ծլել, կանաչել և ծաղկել, քանի որ տաք եղանակին լավ են զարգանում։

3. Ի՞նչ կապ կա ջերմաստիճանի և ջրի շրջապտույտի միջև։ 

Ջերմաստիճանը ազդում է ջրի շրջապտույտի վրա, որովհետև տաքանալիս ջուրը գոլորշիանում է, հետո ամպեր է ձևավորում և վերադառնում անձրևի կամ ձյան տեսքով։

4. Ինչո՞ւ են գարնանը հաճախ տեղում(գալիս) անձրևներ։ 

Գարնանը հաճախ անձրևներ են լինում, որովհետև օդը տաքանում է, ջուրը արագ գոլորշիանում է, և մթնոլորտում շատ խոնավություն է կուտակվում։ Այդ խոնավությունը խտանում է և թափվում անձրևի տեսքով։

5. Ինչպե՞ս է ջերմաստիճանը ազդում կենդանիների վարքի վրա։ 

Ջերմաստիճանը ազդում է կենդանիների վարքի վրա, որովհետև տաքանալիս նրանք ավելի ակտիվ են դառնում, դուրս են գալիս սնունդ փնտրելու և բազմանում։ Ցրտին որոշ կենդանիներ դանդաղում են կամ ընկնում ձմեռային քնի մեջ։

6. Եթե գարնանը ջերմաստիճանը շատ արագ բարձրանա, ի՞նչ հետևանքներ կարող են լինել։ 

Եթե գարնանը ջերմաստիճանը շատ արագ բարձրանա, կարող են լինել մի քանի հետևանքներ․ բույսերը կարող են շուտ ծաղկել ու հետո վնասվել ուշ սառնամանիքներից, հողը կարող է արագ չորանալ, և ջրի պակաս առաջանալ։ Նաև կենդանիների բնական զարգացումը կարող է խախտվել։

7. Ինչո՞ւ է գիշերը հաճախ ավելի ցուրտ, քան ցերեկը նույնիսկ գարնանը։ 

Գիշերը ավելի ցուրտ է, որովհետև արև չկա և Երկիրը ջերմություն չի ստանում, իսկ կուտակված ջերմությունը աստիճանաբար ցրվում է մթնոլորտ։

---

8. Փորձարարական առաջադրանք․

Հղում ՝ այստեղ

1․Придумай рифму к данным словам.

Например: апрель-капель
интернет, мечта, глаза, ладонь, щенок

Интернет — ответ, совет, поэт, билет, куплет

Мечта — красота, высота, доброта, пустота, суета

Глаза — слеза, гроза, стрекоза, бирюза

Ладонь — огонь, гармонь, конь, законь (редко), бронь

Щенок — венок, урок, срок, прыжок, кружок

---

2.Подбери пары противоположных по смыслу фразеологизмов.
1. как рыба в воде
2. язык без костей 
3. держать язык за зубами                
4. не придавать значения 
5. водить за нос                                
6. не в своей тарелке
7. делать из мухи слона                     
8. говорить правду в глаза

Пары антонимичных фразеологизмов:

1. как рыба в воде ↔ не в своей тарелке
2. язык без костей ↔ держать язык за зубами
3. водить за нос ↔ говорить правду в глаза
4. делать из мухи слона ↔ не придавать значения

---

3.Какие герои сказок зашифрованы ниже.

1. Девочка  + лес + корзинка
2. Деревянный + длинный нос + ключик
3. Старик + золотая + исполняет желания
4. Девочка + лень + муха

1. Девочка + лес + корзинка → Красная Шапочка
2. Деревянный + длинный нос + ключик → Буратино
3. Старик + золотая + исполняет желания → Золотая рыбка (сказка о рыбаке и рыбке)
4. Девочка + лень + муха → Муха-Цокотуха

---

4.Напиши как можно больше сложных слов с корнем -ход.

• пешеход
• пароход
• теплоход
• снегоход
• вездеход
• луноход
• переход
• выход
• вход
• проход
• заход
• уход
• приход
• расход
• обход

---

5.Некоторые ученые считают, что название этого месяца происходит от латинского глагола aperire, что значит «открывать». И это не случайно: именно в это время природа как будто «открывается» после зимы. Другие учёные посвящают название месяца с именем древнеримской богини красоты и любви — Афродиты. 
О каком месяце идет речь? И какие признаки этого месяца напоминают о богине Афродите?

Речь идёт об апреле.

Он связан со словом «открывать», потому что природа в этом месяце «открывается» после зимы: тает снег, появляется зелень и цветы.

С богиней красоты это связывают потому, что в апреле всё становится особенно красивым: всё цветёт, оживает и выглядит ярко и живо.

---

6.Итак, весной мир пробуждается: раскрываются первые почки, воздух наполняется ароматом свежих цветов, возвращаются первые птицы. 
Как они называются? Какие птицы спрятаны здесь? тиас, рагч, укукшка, ласчткао, ляцап

Спрятанные слова — это названия птиц:

• тиас → аист
• рагч → грач
• укукшка → кукушка
• ласчткао → ласточка
• ляцап → цапля

8. Փորձարարական առաջադրանք․

 Բույսերի աճի հետազոտություն 

Նպատակ: Հասկանանք, թե ինչպե՞ս է լույսը և ջերմությունը ազդում բույսերի աճի վրա։  

Անհրաժեշտ պարագաներ․

Ցորենի սերմեր (10–20 հատ)  

Երկու փոքր ափսե 

Հող կամ բամբակ 

Ջուր 

Ընթացքը՝ 

1․Երկու ափսեները  լցրել հողով կամ դնել բամբակ։ Սերմերը հավասարապես տարածեք ափսեների մեջ։ Խոնավացրեք հողը կամ բամբակը։  

2․Առաջին ափսեն դնել ստվերում՝ այնտեղ, որտեղ արևի լույսը քիչ է կամ չկա, իսկ  երկրորդ ափսեն՝ արևի տակ։  

3․Ամեն օր ջրեք երկու ափսեների սերմերը՝ պահպանելով հողի խոնավությունը, սակայն այնպես, որ այն չփչանա։ 

Դիտարկեք և գրանցեք փոփոխություններ՝  

Երբ է սերմը ծլում։ 

Տերևների երկարությունը և քանակը։  

Ընդհանուր տեսքը և տերևների գույնը։ 

Դիտարկեք, թե ի՞նչ  տեղի ունեցավ, հետևություններ արեք և բացատրեք փորձի արդյունքը։ 

Դիտարկում․
Արևի տակ դրված սերմերը ավելի արագ են ծլում և ունենում են ավելի առողջ, կանաչ տերևներ, իսկ ստվերում դրվածները՝ դանդաղ են աճում և թույլ են լինում։

Եզրակացություն․
Լույսն ու ջերմությունը կարևոր են բույսերի աճի համար․ դրանց դեպքում բույսերը լավ են զարգանում։

Հարց 1.  Ի՞նչ տեսակի բույս է ռեհանը՝ խոտաբույս, թե՞ ծառ։

Ռեհանը խոտաբույս է։

---

Հարց 2․ Ինչպիսի՞ հոտ ունի ռեհանը և ինչո՞ւ։

Ռեհանը ունի հաճելի, ուժեղ և անուշաբույր հոտ՝ մի փոքր քաղցր ու կծու երանգներով։

Դա պայմանավորված է նրա տերևներում պարունակվող եթերայուղերով (եթերային յուղերով), որոնք տալիս են այդ հատուկ բույրը։ Այդ նյութերը նաև պաշտպանում են բույսը վնասատուներից և օգնում են նրան հարմարվել միջավայրին։

---

Հարց 3. Ի՞նչ պայմաններ են անհրաժեշտ ռեհանի աճի համար։

Ռեհանը լավ աճում է արևոտ և տաք պայմաններում։

Նրան անհրաժեշտ է՝

• շատ արև,
• չափավոր ջուր,
• բերրի ու փափուկ հող,
• ջերմություն (չի սիրում ցուրտ)։

---

Հարց 4. Կարո՞ղ է ռեհանը աճել միայն ջրի մեջ։

Ռեհանը կարող է որոշ ժամանակ աճել միայն ջրի մեջ (օրինակ՝ կտրոնները արմատակալում են ջրի մեջ), բայց լիարժեք և երկարաժամկետ աճի համար դա բավարար չէ։

Որպեսզի բույսը առողջ զարգանա և տերևներ տա, անհրաժեշտ է հող, որտեղից ստանում է սննդանյութեր։

---

Հարց 5. Ինչպե՞ս է մարդը օգտագործում ռեհանը։

Մարդը ռեհանը օգտագործում է հիմնականում՝

• որպես համեմունք սննդի մեջ (աղցաններ, ապուրներ, մսային ուտեստներ)
• թեյերի և խմիչքների մեջ
• երբեմն նաև բուժական նպատակներով (մրսածության, հազի դեպքում)
• և նույնիսկ որպես բուրավետ բույս կամ խոհանոցում հոտավետություն տալու համար։

---

Փորձ 6. 

Փորձի համար  անհրաժեշտ է. 

Մանուշակագույն ռեհանի տերևներ, տաք ջուր, կիտրոնի հյութ  և սոդա։

Ընթացքը.

Ռեհանի տերևների վրա լցրեք տաք ջուր և թողեք թրմվի, մինչև ջուրը դառնա մուգ մանուշակագույն։ Հեղուկը լցրեք երկու բաժակի մեջ։Մի բաժակի մեջ ավելացրեք կիտրոնի հյութ  և  դիտարկեք։ Մյուսի մեջ ավելացրեք մի քիչ սոդա  և դիտարկեք։

Դիտարկում․

• Կիտրոնի հյութ ավելացնելիս հեղուկը դառնում է կարմրավուն/վարդագույն։
• Սոդա ավելացնելիս՝ կանաչավուն կամ կապտավուն։

Եզրակացություն․
Ռեհանի տերևների գույնը փոխվում է՝ կախված միջավայրի թթվայնությունից։

---

7. Գործնական առաջադրանք.

Վերցրեք ռեհանի չորացրած տերև և թարմ տերև։ Երկուսի վրա էլ տաք ջուր լցրեք։ Ուշադրություն դարձրեք, թե ո՞րն է ավելի արագ փոխում ջրի գույնը և բույրը։

Դիտարկում․
Թարմ ռեհանի տերևը ավելի արագ է փոխում ջրի գույնը և տալիս ուժեղ բույր, քան չորացրածը։

Եզրակացություն․
Թարմ տերևներում եթերայուղերը ավելի շատ են և հեշտ են դուրս գալիս ջրի մեջ, դրա համար էլ գույնն ու հոտը արագ են փոխվում։

---

Առաջադրանքը կազմեց Անժելա Բլեյանը:

⭐⭐⭐⭐⭐

Ֆիզիկա (մոդուլ)

Այն ամենն, ինչ գոյություն ունի տիեզերքում ՝ անկախ մեր գիտակցությունից, կոչվում է մատերիա:

Ֆիզիկան որպես գիտություն ստեղծվել է վաղ ժամանակներում: Բնության երևույթները դիտարկել են դեռևս Հին Չինաստանում, Հին Հունաստանում, Հնդկաստանում: Ի սկզբանե ֆիզիկայով զբաղվել են փիլիսոփաները, աստվածաբանները, աստղագետները, ծովագնացները, բժիշկները: Մ.թ. ա. IV դարում Արիստոտելը ներմուծեց «Ֆիզիկա» հասկացությունը (հունարեն ֆյուզիս` բնություն բառից):

Ռուսերենում «ֆիզիկա» բառը ներմուծվեց XVIII դարում՝ շնորհիվ Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսովի, ով ռուսական գիտության հիմնադիրն է: Նա փիլիսոփա էր, բանաստեղծ, ժամանակակից ռուսաց լեզվի հիմնադիր, լուսավորության  հայտնի գործիչ, որը կատարեց ֆիզիկայի դասագրքի առաջին թարգմանությունը գերմաներենից: Հենց այդ ժամանակներից էլ Ռուսաստանում սկսեցին լրջորեն զբաղվել այդ գիտությամբ:

Ֆիզիկան ուսումնասիրում է մեզ շրջապատող աշխարհը, բնության  երևույթները, հայտնաբերում է բնության մեջ տեղի ունեցող տարբեր ֆիզիկական երևույթները, միմյանց կապող օրենքները, բացահայտում երևույթների կապերն ու պատճառները։

Ֆիզիկայի գլխավոր խնդիրն է՝ ճանաչել բնության օրենքները, տարբեր նյութերի հատկությունները և օգտագործել դրանք մարդկանց օգտին:

Նյութը մատերիայի տեսակ է, որից բաղկացած են բոլոր ֆիզիկական մարմինները: Մեզ շրջապատող յուրաքանչյուր առարկա ընդունված է անվանել ֆիզիկական մարմին:

Չափել ֆիզիկական մեծությունը, նշանակում է այն համեմատել համասեռ մեծության հետ, որն ընդունված է որպես միավոր:

ֆիզիկան գիտություն է, որն ուսումնասիրում է բնության երևույթները:

Սակայն, հայտնաբերելով բնության երևույթները նկարագրող առավել ընդհանուր օրենքներ՝ մարդը դրանք օգտագործում է իր գործունեության ընթացքում: Մենք կենցաղում լայնորեն կիրառում ենք էլեկտրական սարքավորումներ՝ էլեկտրական սալիկներ, թեյնիկներ, արդուկներ, փոշեկուլներ, սառնարաններ: Այդ սարքերի ստեղծումը հնարավոր դարձավ էլեկտրական երևույթների և տարբեր նյութերի հատկությունների ուսումնասիրության շնորհիվ: Այսօր դժվար է պատկերացնել մեր առօրյան առանց ռադիոյի և հեռուստատեսության, համակարգիչների և բջջային հեռախոսների, որոնց հայտնագործումը ևս տեղի է ունեցել ֆիզիկայի շնորհիվ:
Մենք մշտապես առնչվում ենք շրջապատող աշխարհում տեղի ունեցող փոփոխությունների հետ: Ֆիզիկայում դրանք անվանում են ֆիզիկական երևույթներ: Ֆիզիկական գիտելիքների հիմքը դիտումներն ու փորձերն են:
Ֆիզիկայի խնդիրն է՝ հայտնաբերել զանազան օրինաչափություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս բացատրել և ընդհանրացնել տարբեր ֆիզիկական երևույթներ: 
Ֆիզիկական երևույթների յուրաքանչյուր տեսակ ուսումնասիրում է ֆիզիկայի առանձին բաժին (մեխանիկա, էլեկտրադինամիկա, օպտիկա, ջերմադինամիկա և այլն): Այդ բաժինները սերտորեն կապված են և կազմում են «ֆիզիկա» գիտության հիմնաքարը, որը նկարագրում և բացատրում է բնության բազմազան երևույթների պատճառները՝ սկսած գալակտիկաների առաջացումից և վերջացրած այն ամենով, ինչը որ մենք տեսնում ենք մեր շրջապատում: 

 Ֆիզիկական երևույթների շարքին են դասվում՝
1. Մեխանիկական երևույթները

2. Էլեկտրական երևույթներ

3. Մագնիսական երևույթներ

4. Լուսային (օպտիկական) երևույթներ

5. Ջերմային երևույթներ

6. Ձայնային երևույթներ

All the people on this page are
‘successful’ in some way. They’re very
different people and they do different
things – but what they have in
common is ‘success’.
But if we say, ‘This person is
successful’, what do we really mean?
Do we mean that the person is rich?
Do we mean that she or he is famous
and everybody recognises them in the
street? Or do they have to be very,
very good at the things that they do
for us to say that they are ‘successful’?
Some people say that ‘success’ is none
of these things – it’s just being happy,
and it doesn’t matter if you are rich or
famous or not. After all, there are lots
of ‘successful’ people who aren’t very
happy, and lots of happy people who
aren’t ‘successful’.
What do you think?

Փառահեղ ծերունի էր՝ բարձրահասակ, թիկնեղ ու լայնալանջ, և այդ հպարտ լանջին իջնում էր նրա գեղեցիկ, ճերմակ մորուքը՝ ծածկելով կորովի վիզը: Իսկ գլուխը միշտ հպարտ էր, վե՛ր. նայում էր տիրական հայացքով, ինչպես մի հին նահապետ կամ նախարար, բայց ամեն հանդիպողի նայում էր մտերմաբար, երբեմն իբրև մեծ եղբայր կամ հայր, իսկ հաճախ իբրև ուսուցիչ: Խոշոր թուխ աչքերում կային մշտավառ, նույնիսկ ցոլուն կայծեր, որ ասես մոգիչ զորություն ունեին, որն ստիպում է քեզ անտարբեր չլինել դեպի ինքը. դրանից էր թերևս, որ ծանոթ-անծանոթ գլխարկ էր բարձրացնում նրա առաջ:

Ընդունելով բոլոր բարևները՝ քայլում էր հանդարտ ու խոհուն, թվում է՝ նրան զբաղեցնում են մտածումներ ու հոգսեր, որ անանձնական են և միանգամայն հանուր: Վաղ առավոտ, երբ մարդիկ խմբերով շտապում էին իրենց գործին, Աղայանը, ձեռները մեջքին դրած կամ որևէ իր բռնած, հանդարտ քայլում էր Վելյամինովսկայա փողոցի մայթով և հետաքրքիր, ուշադիր նայում անցորդներին՝ ընդունելով նրանց բարևները: Հաճախ, երբ նա կանգնեցնում էր այս կամ այն ծանոթին և խոսում հետը, ինձ թվում էր միշտ, թե հարցնում էր.
-Ամեն ինչ կարգի՞ն է ձեզ մոտ: Ժողովրդին չի՞ պատահել մի աղետ, մի վնաս…
Պատասխանը գոհացուցիչ լինելու դեպքում նրա դեմքը պայծառանում էր աչքերի փայլից, բացասականի ժամանակ՝ տխրում ու դառնում խոհուն:
Առաջին անգամ ես նրա իսկական խոսքը լսեցի մի ժողովում: Վեր կացավ նա պատկառելի ու խրոխտ և սկսեց: Ես երբեք չեմ տեսել այդպիսի խոսող՝ ոչ առաջ, ոչ հետո: Կարծում եք՝ խոսքս վերաբերում է նրա հռետորությա՞նը, պերճախոսությա՞նը: Ամենևի՛ն: Աղայանը հռետոր չէր. նա խոսում էր ուրիշ մի ձևով: Ով էլ տեսներ նրան այդ պահին, իսկույն կասեր, որ դա ուսւոցիչ է և խոսում է ասես աշակերտների հետ՝ անառարկելի հեղինակությամբ, յուրաքանչյուր բառն ընդգծելով: Ավելին. որպեսզի ունկնդիրներն իրեն սխալ չհասկանան, նա մատով օդի մեջ դնում էր ստորակետ, միջակետ և վերջակետ: Այնքան մշակված էին մանկավարժական շարժումները, որ զգում էիր անգամ, թե ո՛րտեղ է դնում բութը: Մանկավարժի պրոֆեսիան իր կնիքը այնպես ամուր էր դրել Աղայանի վրա, որ նա թե՛ վերաբերմունքով, և թե՛ հոգեբանորեն մնացել էր ուսուցիչ: Եվ ամենքն այդպես էլ ընդունում էին նրան ու հարգում, մանավանդ որպես ժողովրդի մարդու, որ լավապես իրազեկ է ժողովրդի կարիքներին ու պահանջներին: Նրա խոսքի մեջ զգացվում էր ժողովուրդը:

Երկրորդ անգամ ես նրան լսեցի ավելի մտերմական շրջանում և դարձյալ խորապես զգացի նրա ժողովրդային հոգին և մեծ հեղինակությունը: Այս անգամ եկել էր «Սուրհանդակ» թերթի խմբագրատուն: Պարզվեց, որ եկել էր հատկապես Նար-Դոսի մոտ՝ շնորհավորելու նրա նոր վեպը՝ «Պայքարը»: Նրա մտերմական խոսելակերպի մեջ ես դարձյալ զգում էի ուսուցչի վերաբերմունք, որն իր պարտքն է համարում ուրախանալ աշակերտի առաջադիմությամբ և պարտավոր է զգում քաջալերել լավը:

-Մի՛ ամաչեք մեր լեզվից: Փողոցով անցնելիս բարձր խոսեք, որ ամենքը՝ օտարներն էլ զգան, թե կա հայ ժողովուրդ ու հայոց լեզու, որ ոչ մի բանով պակաս չէ ուրիշ լեզուներից… Լա՛վ կացեք, լավ բաներ գրեցեք ու տպեցեք,-ասաց նա, ինչպես դասարանից դուրս եկող ուսուցիչը:
Ու գնաց պարթևահասակ, բարձրագլուխ ու այնպես զվարթ, որ ինձ թվաց, թե նա դեռ երկար կմնա այդպես: Գնաց՝ թողնելով հիացմունք ու հարգանք: Բայց մի քանի օր անց լսեցինք նրա մահը: Առաջին պահ դա ինձ թվաց անհավատալի, . ինչպե՞ս կարող էր մեռնել այդ գեղեցիկ, ատլետի կազմվածքով մարդը: Սակայն նա մեռավ գեղեցիկ մահով, ինչպես հերոսն է մեռնում՝ պայքարի մեջ. այն պահին, երբ հակառակորդի դեմ գրած հոդվածը գրպանում գնում էր խմբագրատուն: Մեռավ նույն Վելյամինովսկի փողոցում, որտեղից նա հսկում էր հայոց կյանքը, լեզուն ու գրականությունը:

Աղբյուրը`  Ստ. Զորյան «Հուշերի գիրք»